Gümüşhaneli Bir Bilim Kadınından NASA’ya Uzanan Başarı Hikâyesi

Gümüşhaneli bir ailenin kızı olarak dünyaya gelen Neva Çiftçioğlu Bahnemann, biyoteknoloji ve mikrobiyoloji alanında uluslararası düzeyde ses getiren çalışmalarıyla tanınan önemli bir bilim insanıdır. Bilim dünyasında özellikle “nanobakteri” olarak adlandırılan yapılar üzerine yaptığı araştırmalarla dikkat çekmiş ve Türkiye’den çıkarak küresel bilim çevrelerinde kendine güçlü bir yer edinmiştir.

Sanattan Bilime Uzanan Bir Aile Mirası

1963 yılında Erzurum’da doğan Neva Çiftçioğlu Bahnemann, TRT Radyo sanatçısı Gümüşhaneli Ayhan Bey’in kızıdır. Eğitim hayatının önemli bir bölümünü Ankara’da tamamlayan Bahnemann, erken yaşlardan itibaren bilimsel çalışmalara yöneldi.

Akademik Yolculuğun İlk Adımları

1985 yılında Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nden mezun olan Bahnemann, aynı yıl Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı’nda yüksek lisans ve doktora çalışmalarına başladı.

Bilimsel kariyerinde dönüm noktası ise 1991 yılında kazandığı devlet bursu ile Finlandiya’ya gitmesi oldu. Kuopio Üniversitesi Biyoteknoloji Bölümü’nde çalışmalarını sürdüren Bahnemann, burada akademik kariyerini ilerleterek doçentlik unvanını aldı.

Bilim Dünyasında Ses Getiren Keşif: Nanopartiküller

Finlandiya’daki çalışmaları sırasında Dr. Olavi Kajander ile birlikte, başlangıçta “nanobakteri” olarak adlandırılan yapıları izole etmeyi başaran Bahnemann, bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bir keşfe imza attı.

Daha sonra bu yapıların, klasik anlamda bir canlıdan ziyade kalsifiye edici nanopartiküller (CNP) olarak tanımlandığı kabul gördü. Bu partiküllerin;
• Böbrek taşı
• Damar sertliği
• Kireçlenme ile ilişkili hastalıklar

gibi sağlık sorunlarının oluşumunda rol oynayabileceği yönündeki çalışmaları, uluslararası bilim çevrelerinde geniş tartışmalara yol açtı.

NASA’da Bir İlk: Türk Kadın Bilim İnsanı

Başarılı çalışmalarıyla dikkat çeken Bahnemann, 1998 yılında NASA bünyesindeki Astrobiyoloji Enstitüsü’nde görev almaya başladı ve bu kurumda görev yapan ilk Türk kadın bilim insanlarından biri oldu.

2001 yılında Johnson Uzay Merkezi’ne geçerek burada önemli projelerde yer aldı. Özellikle;
• Mars’ta yaşam araştırmaları
• Mikro yerçekimi ortamında nanopartikül oluşumu
• Astronotlarda böbrek taşı oluşumunun nedenleri

gibi konularda yürüttüğü çalışmalarla bilimsel literatüre katkı sundu.

Uluslararası Başarılar ve Ödüller

Neva Çiftçioğlu Bahnemann’ın bilimsel çalışmaları birçok uluslararası ödülle taçlandırıldı.
• Nobel Tıp Ödülü’ne aday gösterilmesi
• İskandinav Ülkeleri Bilim Ödülü
• En Başarılı Bilim Yayını Ödülü
• NASA Olağanüstü Bilim İnsanı Ödülü (2006)
• Haliç Rotary Bilim Meslek Ödülü

gibi başarılar, onun bilim dünyasındaki yerini pekiştirdi. Ayrıca birçok ülkede misafir profesör olarak dersler verdi.

Bilimsel Çalışmalarına Devam Ediyor

Uzun yıllar Amerika Birleşik Devletleri’nde çalışmalarını sürdüren Bahnemann’ın;
• Nanoteknoloji
• Biyomineralizasyon
• Kalsifikasyon mekanizmaları
• Uzay biyolojisi

alanlarında araştırmalarına devam ettiği bilinmektedir. Aynı zamanda bilimsel bilgi ve deneyimlerini farklı platformlarda paylaşmayı sürdürmektedir.

*

Gümüşhane’den Uzaya Uzanan Bir Bilim Hikâyesi

Doç. Dr. Neva Çiftçioğlu Bahnemann, Gümüşhaneli kimliğiyle Türkiye’den çıkıp dünya bilim sahnesinde iz bırakan nadir isimlerden biridir. “Vitrindekiler” köşesinde yer alan bu biyografi, bilimin sınırlarını zorlayan bir Türk kadın bilim insanının ilham verici yolculuğunu gözler önüne sermektedir.