gumushane
Trabzon’un Çömlekçi Mahallesi’nde sürdürülen kentsel dönüşüm çalışmaları, tarihin derinliklerine açılan bir kapı araladı. Hafriyat sırasında ortaya çıkan tonozlu yapının, Roma dönemine ait yaklaşık 400 metre uzunluğunda dev bir su kanalı olduğu tespit edildi. Uzmanlar, yapının Türkiye’de başka bir örneği bulunmadığını belirterek keşfin önemine vurgu yapıyor.
Yer altı kanalı ihbarının ardından içeride zehirli gaz bulunma ihtimaline karşı AFAD ekipleri tarafından ölçüm yapıldı. Güvenliğin sağlanmasının ardından Trabzon Müze Müdürlüğü ve Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) akademisyenlerinden oluşan heyet, tünelde detaylı incelemelerde bulundu. Yüzeyden yaklaşık 1,5-2 metre derinlikte yer alan kanalın, Arafilboyu sapağından başlayarak sahil yoluna, eski Trabzon Limanı sahasına kadar uzandığı belirlendi .
KTÜ Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Yavuz, yapının işçiliği ve malzeme özelliklerinin erken Roma dönemine, Traianus ve Hadrianus dönemlerine işaret ettiğini söyledi. Kanalın 2 metre genişlik ve 2 metre yüksekliğe sahip olduğu, ortasında 1,20 metre genişliğinde su kanalı, yanlarda ise yürüme sekileri bulunduğu tespit edildi .
Kanalın Osmanlı ve erken Cumhuriyet döneminde yan duvarlara açılan deliklerle kanalizasyon olarak kullanıldığı, günümüzde dahi atık suyun kanaldan akmaya devam ettiği belirlendi. Prof. Dr. Yavuz, “Yaptığımız incelemelerde bu kanalın Türkiye’de benzer iki örneği olduğunu gördük. Biri Smyrna Antik Kenti’nde, diğeri İstanbul’da. Ancak Çömlekçi’deki kanal, yapısal özellikleri bakımından Türkiye’de başka bir örneği bulunmayan nitelikli bir yapı” ifadelerini kullandı .
Uzmanlar, kanalın Roma’nın doğudaki önemli garnizonlarından Satala ile bağlantılı olabileceğini, bölgedeki askeri birliğin veya limana gelen gemilerin su ihtiyacını karşılamak için inşa edildiğini değerlendiriyor .
