gumushane
Ramazan ayı yaklaşırken kırmızı et fiyatlarındaki hareketlilik tüketiciyi tedirgin ediyor. Tüketici ve Çevre Haklarını Koruma Derneği (TÜHAK) Genel Başkanı Eyyüp Demirel, Gümüşhane özelinde yaptıkları piyasa araştırmasının sonuçlarını paylaşarak fiyat tartışmalarına açıklık getirdi.
Gümüşhane ve ilçelerinde yapılan araştırmada Doğu Anadolu Bölgesi’nden temin edilen kemiksiz, yaklaşık yüzde 15 yağ oranına sahip kuşbaşı etin kilogram alış fiyatının ortalama 700 TL seviyelerinde olduğunu belirten Demirel, “Ancak mesele yalnızca alış fiyatı değildir” dedi.
Gümüşhane merkez Atatürk Caddesi’nde faaliyet gösteren bir kasap işletmesinin sabit giderlerini örnek gösteren Demirel, aylık işyeri kira giderinin yaklaşık 70 bin TL, bir vasıfsız çalışanın işverene toplam maliyetinin ise yaklaşık 25 bin TL olduğunu söyledi. Toplam sabit giderin 95 bin TL’yi bulduğunu ifade eden Demirel, “Perakende et satışında kemik ayrımı, fire, nakliye, enerji giderleri dikkate alındığında kilogram başına ortalama 120-160 TL brüt marj varsayımıyla yapılan hesaplamaya göre, bir işletmenin yalnızca kira ve personel giderini karşılayabilmesi için aylık yaklaşık 600 kilogram satış yapması gerekiyor. Bu da günlük ortalama 20 kilogramın üzerinde satış demek. Dolayısıyla fiyat artışını sadece esnafa yüklemek gerçekçi değil” diye konuştu.
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin açıkladığı fiyatların peşin ödeme esasına dayalı karkas fiyatları olduğunu hatırlatan Demirel, perakende satışta vadeli alım, küçük miktarlı tedarik, nakliye, fire ve işletme giderleri nedeniyle fiyatların artmasının doğal olduğunu kaydetti. Aynı il içerisinde dahi Kelkit ile Gümüşhane merkez arasında kira seviyesi, satış hacmi ve rekabet koşullarına bağlı olarak fiyat farklılıkları oluşabildiğini belirten Demirel, “Bu nedenle toptan karkas fiyatı ile perakende satış fiyatının doğrudan kıyaslanması sağlıklı değildir” ifadelerini kullandı .
Et fiyatlarındaki dalgalanmanın temelinde daha derin sorunlar olduğunu vurgulayan Demirel, şap hastalığıyla mücadelede yaşanan aksaklıklar, hayvan sevkiyatında dönemsel kısıtlamalar, kesim arzındaki daralma ve üretim planlamasındaki yetersizliklere dikkat çekti. Hayvancılıkta sürdürülebilir üretim modeli güçlendirilmeden, sadece perakende fiyatlar üzerinden tartışma yürütmenin kalıcı çözüm üretmeyeceğini söyledi .
TÜHAK olarak taleplerini sıralayan Demirel, şap hastalığıyla mücadelede şeffaf, takvime bağlı ve etkin bir aşılama ve denetim programı açıklanmasını istedi. Ramazan öncesi kırmızı et piyasasında üretici-esnaf-tüketici dengesini gözeten bölgesel maliyet analizleri yapılması gerektiğini belirten Demirel, küçük esnaf üzerindeki yüksek kira ve vergi yükünün gıda fiyatlarına etkisinin dikkate alınmasını talep etti. “Ramazan sofralarının huzurla kurulabilmesi için günü kurtaran değil, üretimi güçlendiren politikalar gereklidir” dedi.
